Haksen Genel Başkanı Ayhan Çivi imzasıyla Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren’e gönderilen yazıda Türkiye İstatistik Kurumu’nda çalışan 1477 geçici personele kadro verilerek mağduriyetlerinin giderilmesi istendi. Yazının ekinde gönderilen rapor aşağıda sunulmuştur.
I-TESPİTLERİMİZ
A- ÇALIŞMA STATÜSÜNDEKİ ANAYASA’YA AYKIRILIK
10.11.2005 günlü 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile verilen görevleri yerine getirmekte olan Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında 657 sayılı Yasa’nın 4/c maddesi uyarınca 1477 adet personel geçici olarak çalıştırılmaktadır. Bu sayı kurumun toplam personelinin yüzde 46’sına denk gelmektedir.
Geçici personel olarak adlandırılmalarına rağmen çeşitli hizmet sürelerinde olmak üzere 25 yıldır kurumda çalışan personel bulunmaktadır.
Kurumun halen yürütmekte olduğu sürekli hizmetlerin her aşamasında kadrolu personelle birlikte çalışmalarına rağmen statüleri geçici personel olarak tanımlanmaktadır.
Bu husus Anayasamızın 128 nci maddesindeki ;
Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
hükmüne de aykırılık teşkil etmektedir. 25 yıldan beri çalışan bir personelin nasıl hala geçici olarak tanımlandığı ne aklın ne de hukukun kabul edeceği bir durum değildir.
B- GEÇİCİ PERSONELE YAPILAN YASAL AYRIMCILIK
4.4.2007 tarihinde TBMM’de kabul edilerek yürürlüğe giren 5620 sayılı Yasa ile idarelerde fabrika, şantiye, atölye, çiftlik, arazi gibi işçi istihdamının zorunlu olduğu yerlerde işçiler eliyle gördürülmesi gereken işlerde fiilen çalışanlar sürekli işçi kadrolarına, bunların dışında kalan geçici işçiler ise istekleri hâlinde 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükümleri uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarına geçişleri sağlanmıştır. Yaklaşık 230 bin geçici kamu işçisi bu haktan yararlanırken, yıllardan beri TUİK’te görev yapan 1477 geçici kamu personeli kapsam dışında tutulmuştur.
C- TUİK’İN BAŞARISINDAKİ PAYI
Türkiye İstatistik Kurumunca verilen çeşitli hizmetlerin yanında , TUİK personelinin büyük özveri ve gayretleri sonucunda oluşturulan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ülkemiz açısndan övünç kaynağı olmuştur. Pek çok kamu hizmetinin sunumu ve denetimini öngören bu sistem oluşturulmasında kadrolu personel gibi i geçici personel de büyük pay ölçüde pay sahibi olmuştur.. TUİK’in misyonu ve vizyonunun ayrılmaz bir parçası haline gelen geçici personelin üvey evlatlıktan kurtulması gerekmektedir.
D- SENDİKAL AYRIMCILIK
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununda belirtilen yasaklar dışında kalan 657 sayılı Yasa’ya tabi tüm kamu görevlileri sendika hakkına sahip olurken, Yasa’da herhangi bir yasak bulunmamasına rağmen geçici personelin sendika üyeliği kabul edilmemektedir.
4688 sayılı Yasanın Kapsam maddesinde;
Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır.
Hükmüne göre işçi statüsü dışındaki tüm kamu görevlileri kapsam içine alınmış olmasına rağmen geçici personel örgütlenme hakkından mahrum bırakılmaktdır.
E-SOSYAL HAKLARDAKİ AYRIMCILIK
1- Ekonomik ve sosyal hakları yönündenı Devlet memuru sayılmadıkları halde Devlet memurları için suç sayılan fiil ve hareketler ile diğer yaptırımlara tabidirler.
2- Kendilerine verilen görevleri mesai saatine bakılmaksınız bitirmekle yükümlüdürler.Mesai saatleri dışında veya tatil günleri yapacakları çalışmalar nedeniyle herhangi bir ücret ödenmemektedir.
3- Devlet memurları 10 yıla kadar 20 gün, 10 yıldan sonrası için 30 gün ücretli yıllık izin kullanırken, geçici personelin yıllık en fazla 12 gün ücretli izin hakkı bulunmaktadır.
4- Devlet memurlarına verilen sıhhi izinlerde bir yılda 7 günü aşan kısmı için sadece zam ve tazminatlarının yüzde 25’ kesilirken, geçici personele her 4 ay için en fazla 2 gün ücretli sıhhi izin verilmekte, 2 günü aşan kısımları için hiçbir ücret ödenmemektedir.
5- Kadin memura dogum yapmasindan once 3 hafta ve dogum yaptigi tarihten itibaren 6 hafta süreyle ücretli izin veriliken, geçici kadın personelin doğum yapması halinde herhangi bir ücretli izin hakkı bulunmamaktadır.
6- Sözleşmenin feshi için (hiç bir objektif kriter konulmadan tamamen) birim amirlerinin başarısız bulması yeterli sayılmaktadır.
7- Sözleşmenin feshi halinde geçici personele herhangi bir ihbar, kıdem ve sair ödeme yapılmamaktadır.
F-EKONOMİK HAKLARDAKİ AYRIMCILIK
1- Üniversite mezunu , 11 yıl hizmeti olan bekar bir Devlet memuru yaklaşık 900 ytl maaş alırken, üniversite mezunu ve 11 yıldır çalışan geçici personelin maaşı (112 ytl fazla çalışma ek ödemesi dahil) 627 ytl dir.
2- Lise mezunu 6 yıl hizmeti olan bekar bir Devlet memuru yaklaşık 856 ytl maaş alırken , lise mezunu ve 6 yıldır çalışan geçici personelin maaşı ( 112 ytl fazla çalışma ek ödemesi dahil) 582 ytl dir.
Yukarıdaki ücretler dikkate alındığında kadrolu personel ile aynı tahsil ve hizmet süresine sahip olan geçici personelin maaşı 1/3 oranında düşüktür. Aynı işi yapan personelin statüsünden kaynaklanan bu fark nedeniyle, personelin yüzde 46’sı TUİK’in açıkladığı yoksulluk sınırının altında bulunmaktadır.
*Türkiye İstatistik Kurumundaki personelin yüzde 46’sı geçici olarak çalıştırılmaktadır.
II- TALEBİMİZ
59.Hükümet tarafından 21.5.2004 tarihinde TBMM’ye gönderilen Türkiye İstatistik Kanunu Tasarısının Geçici 9.Maddesinde; geçici personelden uygun şartları taşıyanların iki yılını doldurmuş olmaları halinde asaleten, aksi takdirde aday memur olarak atanmaları öngörülmüş olmasına rağmen, bu madde TBMM’deki alt komisyonda tasarı metninden çıkarılmıştır. Bu defa yapılacak Yasal düzenleme ile geçici personelin durumlarına uygun memur kadrolarına atanmaları halinde yukarıda sıraladığımız mağduriyetleri giderilmiş ve hak yerini bulmuş olacaktır.
